Logowanie

Sennheiser AMBEO VR Mic – mikrofon ambisoniczny do nagrań VR i 360

Sennheiser AMBEO VR Mic – mikrofon ambisoniczny do nagrań VR i 360

Wideo 360 stopni szturmem atakują serwisy społecznościowe oraz platformy wideo: YouTube, Facebook czy Vimeo. Zapewne przez długi czas, a może nawet nigdy, technologia ta nie wyprze klasycznego „płaskiego” filmu, ale w związku z jej rosnąca popularnością jest szczególnie warta uwagi. Oglądanie filmów 360 jest już możliwe właściwie na wszystkich urządzeniach osobistych - zarówno w aplikacjach naszych telefonów, jak i popularnych przeglądarkach dostępnych w komputerach z systemem Windows i Mac. W pełni wartościowy odbiór możemy sobie zapewnić już w cenie kilkudziesięciu złotych, wyposażając się w najprostszą formę gogli VR, czyli Google Cardboard, które współpracują z większością dostępnych na rynku telefonów. Jak jest jednak na rynku rejestracji dźwięku do form 360?

Błażej Kanclerz, Maciej Odrowąż-Sypniewski

Audio 360 i mikrofony ambisoniczne

Mniej więcej od pierwszej połowy 2016 roku (YouTube w lutym, Facebook w kwietniu) do wideo w formacie 360 możliwe jest dodanie dźwięku ambisonicznego, który pozwala na zarejestrowanie dźwięku dookólnie wraz z jego lokalizacją względem mikrofonu. Dzięki zastosowaniu techniki ambisonicznej możliwe jest obracanie obrazu dźwiękowego zgodnie z obrotem głowy podczas oglądania wideo 360. Do zarejestrowania dźwięku ambisonicznego niezbędne jest zastosowanie mikrofonów w szyku Nimbus-Halliday lub specjalnych mikrofonów tetrahedrycznych typu soundfield, które czynią całą konfigurację mniejszą oraz ograniczają problemy fazowe, które mogą wystąpić w przypadku korzystania z szyku mikrofonów rozstawionych w przestrzeni. Do niedawna lista dostępnych na rynku mikrofonów soundfield była bardzo krótka, a ich cena czyniła je niedostępnymi dla przeciętnych śmiertelników. Wraz z rosnącą popularnością wideo 360 pojawiło się również zapotrzebowanie na sprzęt do rejestracji dźwięku ambisonicznego, które to zapotrzebowanie kolejni producenci mikrofonów stopniowo zaspokajają.

Sennheiser AMBEO VR MIC box

Jednym z takich producentów jest ciesząca się ogromną renomą niemiecka firma Sennheiser, która w 2016 roku wprowadziła na rynek mikrofon AMBEO VR Mic. Jako jedni z pierwszych w Polsce okazję do przetestowania AMBEO mieliśmy my - Błażej Kanclerz i Maciej Odrowąż-Sypniewski, czyli duet pracujący nad dźwiękiem przestrzennym jako SoundAround360.

Sennheiser AMBEO VR MIC 

Sennheiser AMBEO VR Mic

AMBEO VR Mic na pierwszy rzut oka wygląda jak dość spory i ciężkawy mikrofon dynamiczny „do ręki”. Szybko jednak zauważymy różnice, bo zamiast standardowego XLRa posiada złącze DIN12 M - ale bez obaw, w zestawie dostajemy przejściówkę z DIN12 F na 4 złącza XLR M. Po odkręceniu osłony („sitka”) zobaczmy, że mikrofon składa się z 4 kapsuł pojemnościowych o kardioidalnej charakterystyce kierunkowej (KE14), które wymagają napięcia 48V na każdym kanale. Jest on w stanie przenieść całe słyszalne spektrum częstotliwości od 20 Hz do 20 kHz, a podawana przez producenta czułość wynosi 31 mV/Pa. W zestawie znajduje się również doskonały uchwyt INV7 z zawieszeniem firmy Rycote. Za darmo ze strony pobieramy wtyczkę VST Sennheiser AMBEO A-B format converter, która pozwala na przematrycowanie dźwięku i zmianę z formatu A (pochodzącego wprost z mikrofonu) na format B, który jest standardem w nagraniach ambisonicznych. Uzyskany w ten sposób dźwięk, poza zastosowaniami na potrzebę filmów 360, można również przekodować do innych formatów jak stereo, quad, 5.1 czy też Dolby Atmos.

 Sennheiser AMBEO VR MIC recordings band

Testing, testing, one - two, one - two

W ramach przeprowadzanych testów mikrofonu dokonaliśmy szeregu nagrań, a jednym z większych wyzwań było zarejestrowanie zespołu BRO w kontrolowanych warunkach studyjnych. Zespół BRO zagrał w składzie Olga Pokrywka – wokal, Błażej Kanclerz – wokal oraz gitara, Andrzej Kukla – gitara oraz cajon, Zbigniew Pokrywka - bas. Nagranie wykonane zostało w studiu Good Vibes w Piasecznie. Za wideo 360 odpowiada New Coming studio.

Sennheiser AMBEO VR MIC 360 camera

W odróżnieniu od typowego studyjnego nagrania w formacie multiple-mono tym razem trzeba było odpowiednio ulokować wykonawców, gdyż wszyscy musieli zostać zarejestrowani jednym mikrofonem. Pośrodku pomieszczenia nagraniowego ustawiono mikrofon AMBEO VR Mic wraz z rigiem kamerowym, a muzycy zostali usadzeni wokół mikrofonu. Dzięki takiemu ustawieniu widz w goglach VR zostaje otoczony dźwiękiem, a obracając głowę ma możliwość spoglądania na każdego z wykonawców.

Sennheiser AMBEO A B Format Converter for VR MIC

Do przekodowania dźwięku do odpowiedniego formatu posłużyła m.in. wspomniana wcześniej darmowa wtyczka Sennheiser AMBEO A-B format converter dostępna na stronie producenta. Aby zminimalizować ingerencję w nagrany materiał, celem zachowania poprawnego obrazu przestrzennego, niezbędne jest precyzyjne rozmieszczenie muzyków – wzajemne proporcje obecności poszczególnych źródeł dźwięku w mixie regulujemy zmieniając ich dystans od mikrofonu. Do pracy nad nagranym w ten sposób materiałem niezbędne jest zastosowanie wtyczek zdolnych do pracy w konfiguracji wielokanałowej (w tym przypadku 4-kanałowej). Dla porównania, a także dla zwiększenia możliwości postprodukcyjnych nagrano również poszczególne instrumenty używając tzw. podpórek, czyli mikrofonów ustawionych blisko źródeł dźwięku. Nagrane w ten sposób monofoniczne sygnały można z powodzeniem umieszczać w przestrzeni i domiksowywać do materiału zarejestrowanego mikrofonem ambisonicznym. W ten sposób zyskujemy większą kontrolę nad miksem, ale proces jest delikatny bo ryzykujemy zaburzenie czytelności i spójności materiału przestrzennego.

Nagranie przy użyciu wyłącznie AMBEO: 

Nagranie przy użyciu AMBEO i „podpórek”: 

Sennheiser AMBEO VR MIC recordings ptaszarnia 

Oprócz nagrań muzycznych postanowiliśmy sprawdzić brzmienie i przestrzenność AMBEO w rozmaitych sytuacjach plenerowych i nie tylko. W poniższym filmie znajdziecie rozmowę trzech osób przed Pałacem w Wilanowie, atmosferę warszawskiej Starówki, lądowanie samolotu na Lotnisku Chopina w Warszawie oraz świergot ptaków w Hali Wolnych Lotów w stołecznym ZOO:

Sennheiser AMBEO VR MIC recordings National Stadium 

Ważnym testem dla mikrofonu ambisonicznego jest też słuchanie zarejestrowanych nim dźwięków bez oglądania obrazu. Udało nam się zrealizować takie nagranie przy pomocy AMBEO VR Mic na Stadionie Narodowym w Warszawie podczas meczu Polska - Urugwaj w 2017 roku. Naszym skromnym zdaniem to nagranie pozwala się w pewnym stopniu przenieść na stadion i poczuć tę kibicowską atmosferę w dobrym tego słowa znaczeniu. Spróbujcie i sprawdźcie sami:

Wrażenia
Jakość mikrofonu AMBEO oceniamy subiektywnie na bardzo dobrą. Poziom szumów własnych jest bardzo przyzwoity, chociaż przy nagrywaniu bardzo delikatnych atmosfer może być jednak ciut za wysoki. AMBEO ładnie przenosi dół pasma, a góra jest wyraźna, może odrobinę ostra. Lokalizacja źródła dźwięku jest dobra, ale nie imponująca. Trzeba jednak zaznaczyć, że jest to mikrofon ambisoniczny pierwszego rzędu z 4 kapsułami i jak na taką konstrukcję lokalizacja jest zdecydowanie zadowalająca.

Sennheiser AMBEO VR MIC opened2

Sennheiser AMBEO VR MIC wydaje się najpoważniejszym graczem wśród mikrofonów ambisonicznych pierwszego rzędu. Jest zdecydowanie wart polecenia. Warto również wspomnieć, że ten mikrofon można również używać nie tylko do nagrań 360 stopni. Rewelacyjnie sprawdzi się jako mikrofon ambientowy zarówno do nagrań 5.1, 7.1 oraz tradycyjnych nagrań stereofonicznych. Jest więc to bardzo wszechstronne narzędzie dla wszystkich zajmujących się nagraniami na przykład koncertów akustycznych - zwłaszcza klasyki i muzyki symfonicznej. 

 Sennheiser AMBEO VR MIC recordings forest zoom

Co dalej z dźwiękiem 360?

Czy nagrania muzyczne w formacie 360 zyskają na popularności ? Czas to pokaże, ale już teraz wyraźnie widać, że firma Sennheiser ze swoim mikrofonem AMBEO VR Mic dotrzymuje kroku nowatorskim trendom i umożliwia wejście w świat Audio 360 już z niewielkim budżetem, bo poniżej 7000 zł. Wiele zależy od platform i serwisów społecznościowych, ale wygląda na to, że giganci (YouTube i Facebook) już podjęli decyzję o rozwoju w tym kierunku i dźwięk 360 nie jest tylko chwilową ciekawostką, a pełnoprawnym dopełnieniem treści oferowanych przez branżę Wideo 360 i VR.

ambeo SoundAround360 Blazej Maciek

Autorzy: Błażej Kanclerz, Maciej Odrowąż-Sypniewski
SoundAround360
www.facebook.com/soundaround360

Do testów dostarczył: Aplauz Audio